25 november 2015

PASSAGES

DREIGINGSNIVEAU ZERO



Het koninkrijk België kreunde onder de terreurdreiging. De ene vorst belde de andere. Machtigen der aarde hielden crisisvergaderingen. Nieuwsflashes braakten beelden over de Belegering van Brussel. Boven de verstilde Vlaamse Ardennen haastte een politie-helikopter zich van hoofdstedelijk alarmniveau 4, naar landelijk niveau 3. Wat verderop kwam ik in het landschap met dreigingsniveau 1: een neervallende roofvogel op zijn prooi. Naarmate ik langer doorstapte, werd het stiller en stiller om me heen. Helemaal boven de hoogste heuvel kreeg ik eindelijk 360 graden schoonheid onder de waterdichte Columbia’s geschoven. De waanzin was geweken voor Wittgensteins onzegbare. Dreigingsniveau Zero.

‘Self Reliance’, een essay van Ralph Waldo Emerson, gaat over de kern die we allemaal in ons hebben en die te vinden is in de afzondering van het dagelijkse rumoer. In de eenzaamheid ervaart de eenling de solide geestelijke fundering waarop wij allen zijn gebouwd. Daarop is zijn intellectuele en morele onafhankelijkheid gebaseerd.

'Niets anders kan
vrede brengen
dan het ethisch beginsel
dat elke mens
de hoogste waarde
vertegenwoordigt’.


‘De liefhebber van de natuur is hij wiens innerlijke en uiterlijke zintuigen nog werkelijk op elkaar zijn afgestemd; die de geest van zijn kinderjaren heeft bewaard tot in zijn leven als volwassen man. Zijn omgang met hemel en aarde wordt deel van zijn dagelijks voedsel’ had Ralph Waldo Emerson in ‘Nature’ geschreven. Zijn vriend Henry Thoreau experimenteerde door op die gedachte door - een soms gespeelde - afzondering in Walden op het domein van Emerson. ‘Walden’ blijft tot de verbeelding spreken van alle ‘afzonderlingen’ die de weg naar zichzelf willen (terug)vinden in een op hol geslagen wereld.

Ook in de bagage van Christopher McCandless bevond zich ‘Walden’ van Thoreau en Jack Londons kleine roman ‘De roep van de wildernis' (1904). De laatste twee jaar van zijn jonge leven bracht Chris McCandless door in de natuur van Noord-Amerika. Zijn lichaam werd in de zomer van 1992 door jagers gevonden in een oude schoolbus bij de Teklanika River ten zuidwesten van Fairbanks, Alaska. Hij was vierentwintig, woog nog dertig kilo. De plek is een pelgrimsoord geworden. ‘Into The Wild’, het boek uit 1996 waarin Jon Krakauer de paar laatste gelukkige jaren van Chris documenteerde en de schitterende verfilming ervan door Sean Penn in 2007 herinnert er ons aan dat er iets moet zijn in het leven waar het werkelijk om draait. Afzondering in de natuur herinnert ons daaraan. Zijn zus Carine Mc Candless: ‘Ik geloof dat wat mensen naar die plek trekt niet zozeer te maken heeft met contact zoeken met iets wat Chris in zich had, maar veel meer met het herstellen van het contact met iets wat in henzelf verloren is gegaan.’

Aan het landelijke schooltje zag ik hoe kinderen werden opgehaald door haastige mama’s in hun zware 4X4. Verderop sleurden donderende Masey-Fergusons hun bietenvracht naar wachtende vrachtwagens.

And in the naked light I saw
Then thousands of people may be more
People talking without speaking
People hearing without listening.


De tijd plukte me terug,
naar het dreigingsniveau
van de gekte alom.

‘Passages’. Blogboeknotities voor hardnekkige lezers.
Bron en citaten: ‘In stilte. Een filosofie van de afzondering’.
Jan-Hendrik Bakker. Atlas-Contact.

24 november 2015

STUDIO RONSE

A DRONE WITH A VIEW...



(Met dank aan Arthur van Obost)